Project Greenlight

• Kategori: Reality-TV, Belgese
• Yayın Tarihi: 2001 – 2023 (5 Sezon)
• Oyuncular (Kendileri): Ben Affleck, Matt Damon, Chris Moore, Issa Rae, Kumail Nanjiani
• Dil: İngilizce
• Film Süresi: 30-45 Dakika
• Yönetmen: Alex Keledjian
• Orijinal İsmi: Project Greenlight
• Platformlar: HBO, Max

Project Greenlight Nedir? Bir Hollywood Rüyası mı, Kabusu mu?

Project Greenlight’ın temel mantığı kağıt üzerinde muazzamdır: Binlerce hevesli senarist ve yönetmen adayı başvurur. Aralarından en iyisi (veya reality şova en çok malzeme verecek olanı) seçilir. Bu şanslı kişiye milyon dolarlık bir bütçe, profesyonel bir ekip ve filmini vizyona sokma garantisi verilir. Kulağa harika geliyor, değil mi? Ama kazın ayağı öyle değil.

Dizi, seçilen yönetmenin senaryo aşamasından ön hazırlığa, çekimlerden kurgu masasına ve nihayetinde galaya kadar yaşadığı tüm süreci belgesel tadında sunar. Ancak bu süreçte yapımcıların baskısı, yönetmenin vizyonu ile bütçenin gerçekleri arasındaki o kanlı savaş, izleyiciye çekirdek çitleten bir drama sunar. Matt Damon ve Ben Affleck’in o meşhur “Good Will Hunting” başarısından sonra başlattıkları bu proje, aslında bağımsız sinemanın ne kadar zorlu bir arena olduğunu kanıtlar nitelikte.

Projenin Mimarları ve “Karakterler”

Bu bir kurgu dizi olmadığı için klasik anlamda karakterlerimiz yok. Ancak Hollywood’un gerçek yüzleri, en iyi yazılmış kurgusal karakterlerden daha renkli.

Ben Affleck ve Matt Damon (Kurucu Babalar): Serinin ilk dört sezonunun lokomotifleri. Genelde “iyi polis, kötü polis”i oynamasalar da, “destekleyici abi” rollerindeler. Ancak işler sarpa sardığında, özellikle Ben Affleck’in o “Biz size para verdik, siz ne çekiyorsunuz?” bakışları efsanedir. Onlar bu işin vitrini ve vizyonu.

Chris Moore (Gergin Yapımcı): Eğer Project Greenlight’ın bir “kötü adamı” varsa (ki aslında sadece işini yapıyor), o Chris Moore’dur. Yapımcı olarak görevi bütçeyi korumak olan Moore, yönetmenlerin sanatsal uçuşlarına sürekli “Paramız yok!” diyerek ket vuran, tansiyonu hiç düşmeyen, sürekli bağıran ama projenin batmasını engelleyen gizli kahramandır. Onun sinir krizleri, dizinin en eğlenceli anlarıdır.

Issa Rae (Yeni Nesil Patron – 2023): Uzun bir aradan sonra 2023’te Max platformunda dönen dizinin yeni yüzü. Insecure dizisinden tanıdığımız Issa Rae, projeye daha modern, daha kapsayıcı ve daha “kadın eli değmiş” bir vizyon getirdi. Ben ve Matt’in yokluğunda, yeni nesil sinemacılara mentorluk yapan (ve bazen sabrı zorlanan) isim o oldu.

Yarışmacı Yönetmenler: Her sezonun kurbanları… Pardon, kazananları.

• Pete Jones (Sezon 1): Saf, iyi niyetli, çocuğu çalınmış gibi bakan ilk kurbanımız. Stolen Summer filmini çekmeye çalışırken saçları beyazladı.

• John Gulager (Sezon 3): Serinin en nevi şahsına münhasır adamı. Feast gibi bir korku filmini çekerken sergilediği tuhaf tavırlar ve yapımcıları delirtmesiyle ünlüdür. Ama günün sonunda seriden çıkan en başarılı filmlerden birini o yaptı.

• Jason Mann (Sezon 4): İzleyiciyi en çok sinirlendiren yönetmen ödülünü alabilir. Dijital çekim yerine film (selüloit) kullanmak için tutturması ve yapımcıları canından bezdirmesiyle The Leisure Class filmini bir kaosa sürükledi.

Kamera Arkasındaki Savaş: Sanat mı, Ticaret mi?

Project Greenlight’ı izlerken kendinizi sürekli taraf tutarken bulacaksınız. Bir yanda “Ben vizyonumu yansıtmak istiyorum, bu sahne için 50 figüran lazım!” diyen idealist yönetmen; diğer yanda “O sahneyi at, paramız bitti, 50 figüran yerine 2 manken koyalım” diyen stüdyo yöneticileri.

Bu çatışma, sinema sektörünün en büyük ikilemini gözler önüne seriyor. Dizi, bir filmin yönetmenin hayaliyle başladığını ama yüzlerce kişinin emeği, sendika kuralları, hava durumu ve bütçe kısıtlamalarıyla nasıl bambaşka bir şeye dönüştüğünü acımasızca gösteriyor. 2015 yılındaki 4. sezonda (Jason Mann dönemi) yaşananlar, özellikle Effie Brown ve Matt Damon arasındaki “çeşitlilik” tartışması, Hollywood’un perde arkasındaki politik gerilimleri de gün yüzüne çıkarmıştı.

2023: Yeni Nesil, Yeni Dertler

Dizi 2023 yılında geri döndüğünde, teknoloji değişmişti ama dertler aynıydı. Bu sefer bilim kurgu filmi Gray Matter‘ı çekmeye çalışan yönetmen Meko Winbush’un mücadelesini izledik. Issa Rae, Kumail Nanjiani ve Gina Prince-Bythewood gibi mentorlar, Meko’ya yol göstermeye çalışsa da, ilk uzun metrajını çeken bir yönetmenin “sudan çıkmış balık” hali değişmedi. Bu sezon, özellikle kadın yönetmenlerin sektörde yaşadığı zorluklara da parmak basmasıyla takdir topladı.

Unutulmaz Replikler

Reality şovlarda senaryo olmaz ama hayatın kendisi bazen en iyi replikleri yazar:

Chris Moore: “Burası film okulu değil! Burası gerçek dünya ve benim paramı harcıyorsunuz!”

Ben Affleck: “Yönetmen olmak, sürekli hayal kırıklığına uğramayı yönetmektir.”

Jason Mann (Sezon 4): “Ben dijital çekmem. Film, sinemanın ruhudur.” (Yapımcıların o anki yüz ifadesi: Paha biçilemez.)

Issa Rae (Sezon 5): “Yeteneklisin, bunu görüyorum. Ama şu an sadece inatçısın.”

Neden İzlemelisiniz?

1. Sinema Dersi: Eğer yönetmen, senarist veya yapımcı olmak istiyorsanız, bu diziyi izlemeden sektöre girmeyin. Hangi hataları yapmamanız gerektiğini öğreneceksiniz.

2. Kaosun Güzelliği: İnsanların birbiriyle kavga etmesini, egoların çarpışmasını izlemek (kabul edelim) suçlu bir zevktir. Project Greenlight bunu en üst seviyede sunuyor.

3. Gerçekçilik: Hollywood’u tozpembe gösteren yapımların aksine, burası ter, gözyaşı ve bitmiş kahve bardaklarıyla dolu.

Dizimag Editör Yorumu: Filmi Boşverin, Belgeseli İzleyin!

İşin komik tarafı ne biliyor musunuz? Project Greenlight serisi boyunca çekilen filmlerin çoğu (Stolen Summer, The Battle of Shaker Heights, The Leisure Class vb.) gişede battı veya vasat bulundu. Ancak bu filmlerin “yapım sürecini anlatan belgesel” (yani dizinin kendisi) Emmy ödülleri kazandı ve kült oldu.

Bu da bize şunu gösteriyor: Bir filmi izlemek 2 saatinizi alır ve unutabilirsiniz; ama o filmin çekilirken yaşanan rezillikleri izlemek ömür boyu aklınızdan çıkmaz. Ben Affleck ve Matt Damon’ın gençlik hallerini görmek, Chris Moore’un bağırışlarıyla stres atmak ve “Ben olsam o sahneyi çekerdim” diyerek yönetmenlik taslamak istiyorsanız, Project Greenlight tam size göre.

Mısırınızı patlatın ve başkalarının krizleriyle eğlenmenin tadını çıkarın. İyi seyirler!